Czym jest melanina?
Jak działa na skórę?
Czym jest melanina?
Jak działa melanina?
Melanina to złożona substancja powstająca z aminokwasu tyrozyny. Występuje w różnym stężeniu w skórze ludzi i zwierząt, nadając kolor oczom, włosom i skórze.
Odcień naszej skóry zależy m.in. od ukrwienia, diety i poziomu melaniny, która jest wytwarzana przez komórki zwane melanocytami. Choć liczba melanocytów u ludzi jest zbliżona, różnice w ilości produkowanej melaniny odpowiadają za zróżnicowane odcienie karnacji.
Melanina pomaga chronić skórę przed słońcem, a jej zwiększona produkcja prowadzi do powstania opalenizny, która w pewnym stopniu zabezpiecza skórę przed oparzeniem słonecznym.
Rodzaje
melaniny
Melanocyty wytwarzają dwa widoczne rodzaje melaniny, które różnią się od siebie odcieniem i lokalizacją w ciele:
- Eumelanina:Występuje w odmianie czarnej i brązowej, odpowiadając za ciemniejsze tony skóry, oczu i włosów. To właśnie eumelanina decyduje o kolorze włosów – blond jest skutkiem braku czarnej eumelaniny i niewielkiej ilości brązowej eumelaniny.
- Feomelanina:Odpowiada za barwę różowawych okolic, takich jak usta czy brodawki sutkowe. Gdy występuje w podobnych ilościach co eumelanina, dominuje u osób o rudych włosach.
Różne odcienie
melaniny w skórze
Gdzie jest
produkowana?
Melanina wytwarzana jest przez melanocyty, które znajdują się w warstwie podstawnej naskórka (górnej warstwy skóry) oraz w mieszkach włosowych. Występują także w innych częściach ciała, takich jak:
- Tkanka tłuszczowa
- Tęczówki oczu
- Niektóre obszary mózgu
- Wybrane części „nadnerczy”, położonych na szczycie każdej nerki
- Ucho wewnętrzne
Jak melanina
chroni skórę?
- Ochrona przed promieniowaniem UVMelanina, głównie eumelanina, pomaga chronić komórki w zewnętrznej warstwie skóry – naskórku – przed szkodliwym promieniowaniem, w tym UVC, UVB, UVA oraz światłem niebieskim. Ochrona ta polega na pochłanianiu promieniowania UV, co pomaga zapobiegać uszkodzeniom wrażliwego DNA komórek skóry. Należy jednak pamiętać, że ta naturalna ochrona nie jest pełna – dlatego ochrona przeciwsłoneczna jest potrzebna także osobom o ciemniejszej karnacji.
- Naturalna bariera skóryMelanina działa także jak obrońca przed szkodliwymi cząsteczkami zwanymi reaktywnymi formami tlenu (ROS). Funkcjonuje jak przeciwutleniacz, neutralizując ROS powstające, gdy promieniowanie UV uszkadza skórę. Bez ochronnych substancji, takich jak antyoksydanty, reaktywne formy tlenu mogą powodować stres oksydacyjny i uszkadzać komórki.
Warto pamiętać, że te ochronne właściwości są głównie związane z eumelaniną. Feomelanina, która dominuje u osób o jasnej karnacji, ma znacznie słabsze działanie ochronne, a nawet może generować związki reagujące z DNA i wywołujące mutacje. Dlatego nie zapominaj o nakładaniu kremu z filtrem przeciwsłonecznym, nawet jeśli masz już opaloną skórę.
Melanina
Rodzaje melaniny:
Melanina, powstająca z aminokwasu tyrozyny, występuje w dwóch głównych typach – eumelaniny (ciemny brąz) i feomelaniny (czerwony lub żółty odcień).
Mechanizm obronny skóry:
Melanina działa jak naturalna tarcza, pochłaniając promieniowanie UV i pomagając zapobiegać uszkodzeniom DNA skóry, chroniąc przed UVC, UVB, UVA oraz światłem niebieskim.
Skutki niedoboru melaniny:
Zbyt mała ilość melaniny wiąże się z zaburzeniami skóry (takimi jak bielactwo, albinizm, melasma), zwiększonym ryzykiem utraty wzroku, uszkodzeń posłonecznych oraz problemów ze słuchem w obrębie ucha wewnętrznego.
Jak równoważyć poziom melaniny:
Sposoby wspierające równowagę poziomu melaniny obejmują stosowanie odpowiednio dobranych kremów z filtrem przeciwsłonecznym, pielęgnację ukierunkowaną na przebarwienia skóry, zbilansowaną dietę bogatą w przeciwutleniacze oraz witaminy A, C i E, a także unikanie niebezpiecznych praktyk, takich jak korzystanie z solarium.
Konsekwencje
niedoboru melaniny
- Bielactwo (vitiligo):To schorzenie prowadzi do utraty barwnika skóry, czego efektem są białe plamy. Pojawia się, gdy układ odpornościowy niszczy melanocyty. Bielactwo może dotyczyć każdego fototypu, ale jest bardziej widoczne u osób o ciemniejszej karnacji.
- Albinizm:Rzadkie schorzenie charakteryzujące się bardzo niską zawartością melaniny, co skutkuje bardzo jasną skórą, białymi włosami i niebieskimi oczami. Osoby z albinizmem są bardziej narażone na uszkodzenia słoneczne skóry oraz problemy ze wzrokiem.
- Utrata pigmentu po uszkodzeniu skóry:W przypadku infekcji skóry, oparzeń czy pęcherzy organizm może mieć trudność z odtworzeniem melaniny w uszkodzonym obszarze, co prowadzi do jaśniejszych plam.
- Ubytek słuchu:Niedobór melaniny w części ucha wewnętrznego wiąże się ze zwiększonym ryzykiem problemów ze słuchem. Osoby z niskim poziomem melaniny mogą częściej doświadczać zaburzeń słuchu.
Jak zmniejszyć
nadmiar melaniny
Istnieje kilka możliwości postępowania w przypadku hiperpigmentacji. Na przykład codzienne stosowanie kremu z filtrem przeciwsłonecznym z SPF 30 lub wyższym pomaga ograniczyć wpływ promieniowania UV na skórę i zmniejsza ryzyko pojawiania się kolejnych plam.
Jeśli zmagasz się z nasilonym nadmiarem melaniny lub masz wątpliwości co do wyglądu swoich zmian (nieregularny kształt, wypukłość, zmiana koloru), skonsultuj się z lekarzem. Specjalista sprawdzi, czy nie jest to poważniejsze schorzenie i w razie potrzeby zaleci odpowiednie leczenie miejscowe lub inne specjalistyczne terapie.
Równoważenie
poziomu melaniny
5‑stopniowa rutyna pielęgnacyjna, która pomaga zrównoważyć nadmiar melaniny w powierzchownych warstwach skóry:
Aby skutecznie radzić sobie z problemami związanymi z nadmiarem melaniny, takimi jak przebarwienia czy nierówny koloryt skóry, warto odpowiednio dostosować swoją codzienną pielęgnację skóry.
Zacznij od dokładnego, ale delikatnego oczyszczenia skóry produktem dostosowanym do Twojego typu cery, aby usunąć zanieczyszczenia, nadmiar sebum i resztki makijażu.
To przygotowuje skórę do ukierunkowanego złuszczania, które jest kluczowe w redukcji przebarwień i wyrównywaniu kolorytu. Włączenie produktu złuszczającego pomaga usuwać martwe komórki naskórka, wspiera odnowę komórkową i może stopniowo zmniejszać widoczność ciemnych plam.
Następnie sięgnij po nawilżające serum, takie jak NIVEA Cellular Luminous630 Anti Dark-Spot Face Treatment Serum, wzbogacone w kwas hialuronowy oraz opatentowany składnik Luminous630, który pomaga wyrównywać istniejącą pigmentację, stopniowo rozjaśniając przebarwienia i ograniczając ich ponowne powstawanie.
Kolejny krok to nawilżanie, np. przy użyciu NIVEA Cellular Luminous630 Anti Dark-Spot Day Fluid SPF50, który na poziomie komórkowym pomaga redukować widoczność przebarwień i zapobiegać ich ponownemu powstawaniu, jednocześnie chroniąc skórę przed fotostarzeniem dzięki wysokiej ochronie przeciwsłonecznej i pozostawiając matowe wykończenie.
W wieczornej rutynie zastosuj NIVEA Cellular Luminous630 Anti Dark-Spot Even Tone Night Cream, zawierający kwas hialuronowy i opatentowany składnik Thiamidol – wzmacnia skórę w nocy i pomaga zmniejszać widoczność przebarwień oraz hiperpigmentacji, z pierwszymi widocznymi efektami już po 4 tygodniach*.
Uwaga: produkty zawierające Thiamidol należy stosować łącznie nie częściej niż 4 razy dziennie.
*Test użycia produktu, 80 kobiet, 5 tygodni
Stosowanie kremu pod oczy może pomóc zmniejszyć widoczność cieni, opuchnięć i drobnych linii wokół oczu. Zapewnia nawilżenie delikatnej skórze, poprawia jej strukturę i pomaga utrzymać młodszy, promienny wygląd.
NIVEA Luminous630 Dark Spot Solution Anti Dark-Circles Eye Cream zawiera opatentowany składnik Thiamidol, który pomaga wyrównywać wygląd nierównej pigmentacji i widocznie redukować cienie pod oczami.
Warto pamiętać, że dla zachowania zdrowia skóry i jej promiennego wyglądu konieczne jest regularne ponowne nakładanie produktów z SPF w ciągu dnia.
Preparat NIVEA UV Shine Control SPF50 zapewnia natychmiastową ochronę skóry przed słońcem i innymi uszkodzeniami skóry twarzy wywołanymi promieniowaniem UV, a jednocześnie daje natychmiastowy i długotrwały efekt zmatowienia.
Czasami rozstępy również mogą wiązać się z nadmiarem melaniny. Jeśli zauważasz rozstępy na swoim ciele, gama NIVEA Luminous oferuje Olejek-Serum do ciała Luminous630 przeciw rozstępom, który ujednolica koloryt skóry i znacząco zmniejsza widoczność rozstępów, z pierwszymi widocznymi rezultatami już po 2 tygodniach.
Jeśli wolisz bardziej kremową konsystencję, możesz sięgnąć po NIVEA Anti Marks & Spots body cream jako zamiennik – zapewnia on 48 godzin nawilżenia i zmniejsza widoczność śladów oraz przebarwień już po 4 tygodniach***.
Wystarczy jedna aplikacja dziennie na wybrane partie ciała. Na ciało stosuj tylko jeden produkt zawierający tiamidol w ciągu dnia.
*Test konsumencki, 89 uczestników
**Test instrumentalny, 33 osoby
***Test konsumencki, 87 uczestników
Ważne jest także, aby dobrać odpowiedni krem z filtrem przeciwsłonecznym do potrzeb swojej skóry. Linia NIVEA Protect and Bronze zapewnia skuteczną ochronę przed promieniowaniem UV bez tłustej warstwy na skórze. Formuły zawierają olejki aktywujące opaleniznę i pro‑melaninowe ekstrakty, dzięki czemu pozwalają uzyskać piękną, równomierną opaleniznę.
Czy można bezpiecznie zwiększyć lub zmniejszyć poziom melaniny
dla zdrowej cery?
Antyoksydanty mogą pomagać chronić skórę przed wolnymi rodnikami, które powstają m.in. po ekspozycji na promieniowanie UV. Niektóre mikroskładniki odżywcze, a także flawonoidy i polifenole zawarte w roślinach, działają jak silne przeciwutleniacze, wspierając skórę w ochronie przed czynnikami zewnętrznymi. Mikroskładniki mogą również wpływać na produkcję melaniny – część z nich może ją pobudzać, inne zaś mogą pomagać ją ograniczać.
Aby dostarczyć organizmowi więcej antyoksydantów, wybieraj częściej produkty takie jak ciemnozielone warzywa liściaste, ciemne owoce jagodowe, gorzka czekolada czy kolorowe warzywa. W niektórych przypadkach pomocne mogą być także suplementy witaminowo‑mineralne – ich stosowanie warto jednak omówić ze specjalistą.
Z drugiej strony, w przypadku istniejących przebarwień niektóre badania wskazują, że witamina E stosowana miejscowo może zmniejszać produkcję melaniny.
Aby zwiększyć podaż witaminy E, możesz sięgnąć po suplementy lub włączyć do diety więcej produktów bogatych w ten składnik, takich jak warzywa, zboża, nasiona i orzechy.
Podobnie jak witaminy A i E, witamina C działa jak przeciwutleniacz. Jest niezbędna do utrzymania zdrowych błon śluzowych i może mieć wpływ na produkcję melaniny oraz ochronę skóry.
Włączenie do diety produktów bogatych w witaminę C, takich jak cytrusy, jagody czy zielone warzywa liściaste, przynosi skórze wymierne korzyści. Stosowana bezpośrednio na skórę może także pomagać rozjaśniać ciemne plamy poprzez spowalnianie aktywności enzymu o nazwie tyrozynaza. Witamina C jest często wykorzystywana w pielęgnacji, aby redukować przebarwienia, a nawet w łagodzeniu ciemnych plam na dziąsłach.
Zaleca się jednak skonsultowanie z lekarzem lub dietetykiem włączenia jakichkolwiek suplementów do codziennej diety.
Jak uzyskać opaleniznę, nie
zwiększając produkcji melaniny?
Choć korzystanie z solarium w celu zwiększenia produkcji melaniny nie jest bezpieczne, możesz nadać skórze bardziej opalony wygląd bez narażania się na szkodliwe promieniowanie UV, wybierając produkty samoopalające. Samoopalacze nie zwiększają ilości melaniny w skórze ani nie zapewniają ochrony przed UV, ale pozostawiają na skórze efekt pigmentacji.
Za ten kolor odpowiada pigment o nazwie melanoidyna, który utrzymuje się przez kilka dni, a następnie stopniowo zanika, gdy skóra wytwarza nowe komórki.
Jeśli natomiast chcesz jednocześnie zatuszować brązowe plamy posłoneczne na twarzy i uzyskać bardziej wyrównany, lekko kryjący efekt, możesz sięgnąć po NIVEA Cellular630 Anti Dark-Spot Tinted Fluid SPF 20, który działa dwutorowo – naturalnie maskuje niedoskonałości i zmniejsza widoczność przebarwień, z pierwszymi efektami widocznymi po 4 tygodniach*.
*Ocena kliniczna, 48 kobiet, 12 tygodni
PODSUMOWANIE
Dlatego odpowiednie dostosowanie codziennej pielęgnacji skóry – obejmującej oczyszczanie, ukierunkowane serum i kremy nawilżające z ochroną przeciwsłoneczną – ma kluczowe znaczenie.
Dodatkowo włączenie do diety przeciwutleniaczy oraz witamin A, C i E wspiera funkcje skóry i jej naturalną ochronę. Warto także unikać szkodliwych praktyk, takich jak korzystanie z solarium. Zamiast tego sięgaj po samoopalacze, które pomagają uzyskać promienną cerę bez narażania skóry na działanie promieni UV.
